ΠΡΟΣ:
- Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας
- Γενική Γραμματεία Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας
- Διεύθυνση Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας
ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ:
- Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού και Παρακολούθησης Δράσεων Κ.ΑΛ.Ο.
Αθήνα, 01.07.2026
Η Ένωση Φορέων Κ.ΑΛ.Ο. Αττικής «Συντονισμός», σε συνέχεια της από 02/04/2026 προηγούμενης καταγγελίας μας σχετικά με την καταστρατήγηση του πλαισίου για τους φορείς ένταξης και τις δημόσιες συμβάσεις κοινωνικής αναφοράς, επανέρχεται με νέο αίτημα άμεσης διερεύνησης.
Με την παρούσα θέλουμε να επιστήσουμε την προσοχή του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, και ειδικότερα της Γενικής Γραμματείας Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας και της Διεύθυνσης Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας, στην ανάγκη να διενεργηθεί ουσιαστικός έλεγχος σχετικά με το εάν η «HUMAN UNION Κοιν.Σ.Επ.» αποτελεί πράγματι, κατά την ουσία και όχι μόνο κατά τον τύπο, φορέα Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας.
Ειδικότερα, ζητούμε να διερευνηθεί εάν η εν λόγω Κοιν.Σ.Επ. λειτουργεί ως φορέας Κ.ΑΛ.Ο., με εργαζόμενα-μέλη από ειδικές και ευάλωτες ομάδες, με πραγματικό ενταξιακό χαρακτήρα, αναπτύσσει δραστηριότητες συλλογικής ή/και κοινωνικής ωφέλειας με μέριμνα για την πληροφόρηση των μελών και εφαρμογή δημοκρατικού συστήματος λήψης αποφάσεων σύμφωνα με την αρχή ένα μέλος μία ψήφος, με περιορισμούς στη διανομή κερδών στους εργαζόμενους, με την απαγόρευση διανομής κερδών σε μη εργαζόμενα μέλη, ή εάν αποτελεί προσχηματικό σχήμα που χρησιμοποιείται ως κάλυμμα για τη συμμετοχή συμβατικής κερδοσκοπικής επιχείρησης καθαρισμού κτιρίων σε διαγωνισμούς που προορίζονται αποκλειστικά για φορείς του άρθρου 20 του Ν. 4412/2016.
Επίσης o νόμος 4430/2016 παροτρύνει τους φορείς έτσι ώστε οι δράσεις τους να αποβλέπουν στην αύξηση των οικονομικών δραστηριοτήτων και της παραγόμενης κοινωνικής ωφέλειας, μέσω της οριζόντιας και ισότιμης δικτύωσης με άλλους φορείς ΚΑΛΟ. Με ποιον τρόπο πληροί η Human Union αυτό το δεοντολογικό κριτήριο, όταν για την συγκεκριμένη περίπτωση υπάρχουν γραπτές καταγγελίες από την Ένωση φορέων ΚΑΛΟ Αττικής “Συντονισμός”, από την Πανελλήνια Συνομοσπονδία Ενώσεων φορέων “ΠΑΣΕ ΚΑΛΟ” και από την Πανελλήνια Ομοσπονδία Κοινωνικών Συνεταιρισμών Π.Ο ΚοιΣΠΕ για αθέμιτες πρακτικές εναντίον άλλων φορέων Κ.ΑΛ.Ο;
Το ζήτημα αφορά την προστασία του ίδιου του θεσμού της ΚΑΛ.Ο, την υπεράσπιση του γράμματος και του πνεύματος του Ν. 4430/2016, καθώς και την αποτροπή της μετατροπής των δημοσίων συμβάσεων κοινωνικής αναφοράς σε πεδίο διείσδυσης εργολαβικών συμφερόντων μέσω σχημάτων-βιτρίνα.
Σημειώνουμε ότι η πρακτική αυτή πλήττει ευθέως κοινωνικά συνεταιριστικά σχήματα που έχουν δημιουργηθεί εδώ και πολλά χρόνια, με πάρα πολύ κόπο, από εργαζόμενα μέλη, προκειμένου μέσα από τη συνεργασία, τη συλλογική εργασία και την αλληλεγγύη να αντιμετωπίσουν τις πραγματικές εργασιακές, κοινωνικές και ψυχοκοινωνικές ανάγκες τους.
Οι διαγωνισμοί αυτοί έχουν θεσπιστεί ως πεδίο αποκλειστικής πρόσβασης για φορείς κοινωνικής ένταξης, έτσι όταν εισέρχονται συμβατικές εταιρείες πρόκειται για μια περίπτωση αθέμιτου οικονομικού ανταγωνισμού και κυρίως για υπονόμευση του ίδιου του θεσμικού και κοινωνικού λόγου ύπαρξης των συμβάσεων κοινωνικής αναφοράς. Το ζήτημα, επομένως, είναι ηθικό και ουσιωδώς πολιτικό. Διότι ακόμη και μέσα σε αυτές τις ελάχιστες προστατευμένες ζώνες εργασίας, που προορίζονται κατά κύριο λόγο για συναδέλφους μας με αναπηρίες, για νευροδιαφορετικά άτομα, για ανθρώπους με ψυχοκοινωνικές ανάγκες που αξίζουν ειδικής μέριμνας, για αποφυλακισμένα άτομα, για άτομα με μεταναστευτικό προφίλ και, συνολικά, κοινωνικές ομάδες που υφίστανται πολλαπλούς αποκλεισμούς, επιχειρείται η μετατροπή ενός εργαλείου κοινωνικής προστασίας σε ακόμη ένα πεδίο ιδιωτικής κερδοφορίας.
Με αυτόν τον τρόπο, ο χώρος για όσους και όσες αποκλείονται συστηματικά από την αγορά εργασίας συρρικνώνεται όλο και περισσότερο.
Η πρόσφατη απόφαση του ΕΟΠΥΥ σχετικά με τον διαγωνισμό για την «Παροχή υπηρεσιών καθαριότητας για τα κτίρια της Κεντρικής Υπηρεσίας και των Περιφερειακών Διευθύνσεων του ΕΟΠΥΥ, με σύμβαση ανατιθέμενη κατ’ αποκλειστικότητα σύμφωνα με το άρθρο 20 του Ν. 4412/2016», αναδεικνύει με ιδιαίτερη σαφήνεια το πρόβλημα. Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, η συμμετοχή της HUMAN UNION δεν έγινε αποδεκτή, μεταξύ άλλων, διότι κατά τον κρίσιμο χρόνο υποβολής της προσφοράς δεν υφίσταται προσωπικό και, συνεπώς, η δήλωση περί ποσοστού εργαζομένων από ειδικές ή ευάλωτες ομάδες δεν είχε πραγματική αριθμητική βάση. Επιπλέον, η εταιρεία στις ικανότητες της οποίας στηρίζεται η HUMAN UNION δεν εμπίπτει στο άρθρο 20 του Ν. 4412/2016, με αποτέλεσμα να μην καλύπτεται το κριτήριο της καταλληλότητας άσκησης επαγγελματικής δραστηριότητας για σύμβαση κοινωνικής αναφοράς.
Το παραπάνω σκεπτικό είναι εξαιρετικά κρίσιμο, καθώς επιβεβαιώνει ότι δεν αρκεί ένας φορέας να έχει διοικητικά τη νομική μορφή Κοιν.Σ.Επ. ή να επικαλείται καταστατικές προβλέψεις. Για να συμμετέχει σε συμβάσεις που ανατίθενται κατ’ αποκλειστικότητα σε φορείς του άρθρου 20, πρέπει να πληροί ουσιαστικά τις προϋποθέσεις του κοινωνικού και ενταξιακού χαρακτήρα, καθώς και να ασκεί ο ίδιος τη σχετική δραστηριότητα με πραγματική οργανωτική, εργασιακή και επαγγελματική υπόσταση.
Με άλλα λόγια, η χρήση «δάνειας εμπειρίας» ή στήριξης στις ικανότητες τρίτης εταιρείας δεν μπορεί να λειτουργεί ως μηχανισμός παράκαμψης των ειδικών όρων των δημοσίων συμβάσεων κοινωνικής αναφοράς, ιδίως όταν η τρίτη εταιρεία δεν πληροί η ίδια τις προϋποθέσεις του άρθρου 20. Αξίζει να σημειώσουμε ότι αυτό το σκεπτικό δεν συμμερίστηκε το Υπουργείο Εργασίας, το οποίο και έχει υπογράψει σύμβαση σχεδόν μισού εκατομμυρίου με την συγκεκριμένη εταιρεία.
Τι θα γινόταν λοιπόν αν κάθε συμβατική κερδοσκοπική εταιρεία μπορούσε να χρησιμοποιεί έναν τυπικά εγγεγραμμένο φορέα Κ.ΑΛ.Ο. ως όχημα συμμετοχής σε διαγωνισμούς που ο νομοθέτης έχει θεσπίσει για διαφορετικό σκοπό;
Περαιτέρω, σύμφωνα με την ενημέρωση που έχουμε, σχετική διερεύνηση έχει ζητηθεί και από τον Συνήγορο του Πολίτη προς το αρμόδιο Υπουργείο και τη Διεύθυνση Κ.ΑΛ.Ο., γεγονός που καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη θεσμικής ανταπόκρισης.
Η υπόθεση αυτή αποκαλύπτει ένα σοβαρό θεσμικό κενό: μετά την εγγραφή ενός φορέα στο Μητρώο Κ.ΑΛ.Ο., οι αρμόδιες υπηρεσίες δεν φαίνεται να διαθέτουν το αναγκαίο προσωπικό, τα εργαλεία και τις διαδικασίες για ουσιαστικό έλεγχο της μετέπειτα λειτουργίας του. Αυτό αφήνει ανοιχτό το πεδίο ώστε κάθε εγγεγραμμένος φορέας να ασκεί δραστηριότητες πέραν και έξω από την εθνική, ευρωπαϊκή και διεθνή δεοντολογία της Κ.ΑΛ.Ο. ευρύτερα και της κοινωνικής επιχειρηματικότητας ειδικότερα, καθώς και πέραν του γράμματος και του πνεύματος του Ν. 4430/2016.
Η απλή κατάθεση καταστατικού και η διοικητική εγγραφή στο Μητρώο δεν μπορεί να αποτελούν επαρκή εγγύηση κοινωνικού χαρακτήρα. Απαιτείται έλεγχος ουσίας: έλεγχος πραγματικής λειτουργίας, μελών, διοίκησης, οικονομικής αυτοτέλειας, επιχειρησιακής ανεξαρτησίας, σύγκρουσης συμφερόντων και πραγματικής κοινωνικής αποστολής.
Για τους παραπάνω λόγους, ζητάμε:
- Άμεση διενέργεια ουσιαστικού ελέγχου της HUMAN UNION Κοιν.Σ.Επ. από τη Διεύθυνση Κ.ΑΛ.Ο., όχι μόνο ως προς την διοικητική νομιμότητα της εγγραφής της, αλλά ως προς τη γνησιότητα, την πραγματική λειτουργία και την ουσιαστική συνδρομή των προϋποθέσεων κοινωνικού και ενταξιακού χαρακτήρα.
- Έλεγχος των υποχρεωτικών κριτηρίων για την έκδοση του ετήσιου Πιστοποιητικού μέλους.
- Έλεγχο ενδεχόμενης καταστρατήγησης των δημοσίων συμβάσεων κοινωνικής αναφοράς, ιδίως ως προς τη χρήση δάνειας εμπειρίας ή στήριξης στις ικανότητες τρίτης εταιρείας που δεν εμπίπτει στο άρθρο 20 του Ν. 4412/2016.
- Τη νομοθετική αλλαγή της περίπτωσης δ΄ της παρ. 1 του άρθρου 20 του ν. 4412/2016, ώστε να πάψει να λειτουργεί ως δίοδος για κατ’ επίφαση φορείς.
- Διερεύνηση των βεβαιωμένων παραβάσεων που έχει συντάξει η Επιθεώρηση Εργασίας, για την καταστρατήγηση εργατικής νομοθεσίας εις βάρος εργαζομένων της Human Union που εργάζονται στο Υπουργείο Εργασίας.
- Άμεση στελέχωση της Διεύθυνσης Κ.ΑΛ.Ο. με το αναγκαίο προσωπικό, ώστε να μπορεί να ασκεί ουσιαστικούς ελέγχους όχι μόνο κατά την εγγραφή ενός φορέα στο Μητρώο, αλλά και κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του.
- Προστασία των αυθεντικών φορέων Κ.ΑΛ.Ο. και των εργαζόμενων μελών τους, οι οποίοι έχουν δημιουργήσει συνεταιριστικά σχήματα με πραγματικό κοινωνικό, εργασιακό και ενταξιακό σκοπό και πλήττονται από πρακτικές αθέμιτου ανταγωνισμού μέσω προσχηματικών σχημάτων.
Η Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία δεν μπορεί να μετατραπεί σε ΑΦΜ διευκόλυνσης συμβατικών επιχειρήσεων της αγοράς.
Ζητούμε την άμεση θεσμική παρέμβασή σας και την ενημέρωσή μας για τις ενέργειες στις οποίες προτίθεστε να προβείτε.
